Cách dùng ChatGPT tạo câu hỏi trắc nghiệm
Bùi Tấn Lực - 115
- 01/10/2026
ChatGPT có thể hỗ trợ tạo câu hỏi trắc nghiệm rất nhanh, từ một vài câu hỏi kiểm tra kiến thức đơn giản đến cả một bộ đề có nhiều mức độ khó. Tuy nhiên, nếu chỉ yêu cầu chung chung như “hãy tạo 20 câu trắc nghiệm”, kết quả thường chưa thật sự phù hợp: câu hỏi có thể quá dễ, đáp án phân bố thiếu cân đối, phương án nhiễu chưa tốt hoặc nội dung không sát với mục tiêu kiểm tra.
Muốn sử dụng ChatGPT hiệu quả, điều quan trọng không nằm ở việc yêu cầu tạo thật nhiều câu hỏi mà là cung cấp đủ thông tin để AI hiểu đang kiểm tra kiến thức gì, dành cho ai, ở mức độ nào và cần trình bày kết quả ra sao. Khi yêu cầu được xây dựng rõ ràng, ChatGPT có thể trở thành một công cụ hữu ích để xây dựng ngân hàng câu hỏi, tạo đề luyện tập hoặc biến nội dung có sẵn thành bài kiểm tra.
Bài viết này hướng dẫn cách sử dụng ChatGPT để tạo câu hỏi trắc nghiệm từ cơ bản đến nâng cao, đồng thời chỉ ra những cách yêu cầu thường cho kết quả chưa tốt và cách cải thiện chúng.
ChatGPT có thể hỗ trợ tạo câu hỏi trắc nghiệm như thế nào?
Về cơ bản, ChatGPT có thể tạo câu hỏi trắc nghiệm dựa trên chủ đề, tài liệu hoặc kiến thức mà bạn cung cấp. Bạn có thể yêu cầu AI tạo câu hỏi mới, chuyển nội dung thành câu hỏi kiểm tra, tạo nhiều phiên bản đề hoặc điều chỉnh độ khó của câu hỏi.
Một câu hỏi trắc nghiệm thường gồm ba thành phần chính: nội dung câu hỏi, các phương án trả lời và đáp án đúng. Nếu cần phục vụ việc ôn tập, bạn có thể yêu cầu thêm phần giải thích để người học hiểu tại sao một phương án là đúng.
Chẳng hạn, thay vì chỉ yêu cầu:
Hãy tạo 10 câu hỏi trắc nghiệm về HTML.
bạn có thể mô tả rõ hơn:
Hãy tạo 10 câu hỏi trắc nghiệm về HTML dành cho người mới học.
Yêu cầu:
- Mỗi câu có 4 phương án A, B, C, D.
- Chỉ có một đáp án đúng.
- Mức độ từ cơ bản đến trung bình.
- Tập trung vào những kiến thức thực tế thường gặp.
- Không tạo câu hỏi đánh đố.
- Sau mỗi câu ghi đáp án đúng và giải thích ngắn gọn.
Hai yêu cầu trên cùng nói về HTML nhưng chất lượng đầu ra có thể khác nhau đáng kể. Yêu cầu thứ hai cung cấp cho ChatGPT nhiều thông tin hơn về đối tượng, số lượng, cấu trúc, độ khó và cách trình bày.
Trước khi yêu cầu ChatGPT tạo câu hỏi, cần xác định điều gì?
Một bộ câu hỏi trắc nghiệm tốt không chỉ phụ thuộc vào số lượng câu hỏi. Trước khi viết yêu cầu, bạn nên xác định một số yếu tố quan trọng để tránh phải sửa lại quá nhiều sau khi ChatGPT trả kết quả.
Xác định chủ đề cần kiểm tra
Đây là thông tin đầu tiên cần cung cấp. Chủ đề càng cụ thể thì ChatGPT càng dễ tập trung vào đúng phạm vi kiến thức.
Ví dụ, “tạo câu hỏi về JavaScript” là một phạm vi rất rộng. Nếu mục đích là kiểm tra kiến thức về AJAX, nên nói rõ “tạo câu hỏi về AJAX trong JavaScript” hoặc cụ thể hơn nữa như “tạo câu hỏi về cách sử dụng AJAX GET và POST”.
Việc giới hạn phạm vi cũng giúp giảm khả năng xuất hiện những câu hỏi không liên quan trực tiếp đến nội dung đang học.
Xác định đối tượng làm bài
Một câu hỏi phù hợp với học sinh mới bắt đầu có thể không phù hợp với người đã có kinh nghiệm. Vì vậy, hãy cho ChatGPT biết bộ câu hỏi dành cho ai.
Bạn có thể mô tả đối tượng theo cách đơn giản như:
- Người mới bắt đầu.
- Học sinh trung học.
- Sinh viên.
- Người đang ôn thi.
- Nhân viên cần kiểm tra kiến thức chuyên môn.
- Lập trình viên đã có kiến thức cơ bản.
Nếu không xác định đối tượng, ChatGPT có thể tạo một bộ câu hỏi có độ khó không đồng đều, khiến một số câu quá dễ trong khi những câu khác vượt quá trình độ của người làm bài.
Xác định mục đích của bộ câu hỏi
Cùng một chủ đề nhưng câu hỏi dùng để học bài, ôn tập và kiểm tra cuối khóa sẽ có cách xây dựng khác nhau.
Nếu dùng để học, bạn có thể ưu tiên câu hỏi kiểm tra khái niệm và yêu cầu giải thích sau đáp án. Nếu dùng để kiểm tra, nên hạn chế phần gợi ý và có thể yêu cầu phân bổ câu hỏi theo nhiều mức độ.
Ví dụ:
Tạo 20 câu hỏi trắc nghiệm về CSS để người mới học tự ôn tập. Sau mỗi câu cho biết đáp án đúng và giải thích ngắn gọn.
Tạo 20 câu hỏi trắc nghiệm về CSS để kiểm tra cuối khóa. Không hiển thị giải thích ngay sau từng câu. Phân bổ câu hỏi từ nhận biết, hiểu đến vận dụng.
Cả hai yêu cầu đều tạo câu hỏi về CSS nhưng mục đích khác nhau nên cách thiết kế đề cũng cần khác nhau.
Xác định số lượng câu hỏi
Hãy cho ChatGPT biết số câu cần tạo ngay từ đầu. Nếu cần một bộ đề lớn, bạn cũng có thể chia thành nhiều lần để dễ kiểm tra chất lượng.
Ví dụ, thay vì yêu cầu tạo 100 câu trong một lần, có thể yêu cầu tạo 20 câu trước. Sau khi kiểm tra thấy cách xây dựng câu hỏi phù hợp, bạn tiếp tục yêu cầu tạo thêm các câu tiếp theo nhưng không lặp lại nội dung đã có.
Cách làm này đặc biệt hữu ích khi xây dựng ngân hàng câu hỏi lớn vì bạn có thể phát hiện sớm lỗi về độ khó, cách diễn đạt hoặc phạm vi kiến thức.
Cấu trúc một yêu cầu tốt để ChatGPT tạo câu hỏi trắc nghiệm
Một prompt tạo câu hỏi trắc nghiệm không cần quá dài nhưng nên có những thông tin quan trọng. Có thể hình dung cấu trúc đơn giản gồm: chủ đề + đối tượng + số lượng + dạng câu hỏi + độ khó + quy tắc đáp án + cách trình bày.
Một mẫu yêu cầu có thể sử dụng như sau:
Hãy tạo [số lượng] câu hỏi trắc nghiệm về [chủ đề] dành cho [đối tượng].
Yêu cầu:
- Mỗi câu có [số phương án] phương án trả lời.
- Chỉ có một đáp án đúng.
- Độ khó: [mức độ].
- Tập trung vào [phạm vi kiến thức].
- Không lặp lại nội dung câu hỏi.
- Các phương án nhiễu phải hợp lý và có tính phân biệt.
- Sau mỗi câu ghi đáp án đúng.
- Giải thích đáp án bằng [một vài câu/phần giải thích chi tiết].
- Đánh số câu từ 1 đến [số cuối].
Bạn không nhất thiết phải sử dụng nguyên mẫu này trong mọi trường hợp. Hãy thay đổi các yêu cầu tùy theo mục đích thực tế.
Yêu cầu rõ về số lượng phương án
Nếu muốn dạng câu hỏi phổ biến với bốn lựa chọn, hãy nói rõ mỗi câu gồm A, B, C và D. Nếu không nói, ChatGPT có thể tự lựa chọn số phương án khác tùy vào cách hiểu yêu cầu.
Ví dụ:
Tạo 15 câu hỏi trắc nghiệm về PHP. Mỗi câu có đúng 4 phương án A, B, C và D, chỉ có một phương án đúng.
Đây là yêu cầu ngắn nhưng đã loại bỏ một phần sự không rõ ràng trong cấu trúc đầu ra.
Yêu cầu chỉ có một đáp án đúng
Đây là một chi tiết rất đáng chú ý khi tạo câu hỏi trắc nghiệm. Nếu câu hỏi được viết không chặt chẽ, đôi khi có thể xuất hiện nhiều phương án cùng có vẻ đúng.
Do đó, nếu bạn muốn đề thi dạng một lựa chọn, hãy ghi rõ:
Mỗi câu chỉ được có một đáp án đúng. Kiểm tra lại nội dung câu hỏi và các phương án trước khi trả kết quả để tránh trường hợp có hai phương án cùng đúng.
Yêu cầu này không đảm bảo tuyệt đối rằng mọi câu đều hoàn hảo, vì chất lượng vẫn phụ thuộc vào nội dung kiến thức. Tuy nhiên, nó giúp ChatGPT chú ý hơn đến mối quan hệ giữa câu hỏi, đáp án và phương án nhiễu.
Cách yêu cầu ChatGPT tạo câu hỏi theo nhiều mức độ
Nếu tất cả câu hỏi đều ở cùng một mức độ, bộ đề có thể không phản ánh tốt khả năng của người làm bài. Một cách phổ biến là chia câu hỏi thành các mức từ nhận biết đến vận dụng.
Với một bộ 20 câu, bạn có thể yêu cầu phân bổ chẳng hạn như:
- 5 câu kiểm tra kiến thức cơ bản.
- 7 câu kiểm tra khả năng hiểu và phân biệt khái niệm.
- 6 câu yêu cầu áp dụng kiến thức vào tình huống.
- 2 câu có mức độ khó cao hơn.
Không nhất thiết phải sử dụng đúng tỷ lệ này. Điều quan trọng là bạn xác định trước mục đích của đề để ChatGPT phân bổ câu hỏi hợp lý.
Một prompt cụ thể hơn có thể viết:
Tạo 20 câu hỏi trắc nghiệm về JavaScript.
Phân bổ độ khó:
- 5 câu nhận biết kiến thức cơ bản.
- 7 câu thông hiểu.
- 6 câu vận dụng vào tình huống thực tế.
- 2 câu nâng cao.
Mỗi câu có 4 phương án A, B, C, D và chỉ có một đáp án đúng.
Cách yêu cầu này phù hợp khi bạn muốn tạo một bộ đề có sự phân hóa thay vì 20 câu hỏi có độ khó gần như giống nhau.
Cách yêu cầu ChatGPT tạo phương án nhiễu chất lượng
Trong câu hỏi trắc nghiệm, phương án nhiễu là những lựa chọn sai nhưng được thiết kế đủ hợp lý để người chưa hiểu bài có thể lựa chọn nhầm. Đây là phần thường bị xem nhẹ khi tạo câu hỏi tự động.
Nếu phương án sai quá vô lý, người làm bài có thể đoán đáp án mà không cần hiểu kiến thức. Chẳng hạn, nếu câu hỏi về HTML có một đáp án đúng là h1 nhưng các lựa chọn còn lại là những chuỗi hoàn toàn không liên quan, câu hỏi sẽ không kiểm tra được nhiều.
Bạn có thể yêu cầu ChatGPT:
Khi tạo phương án nhiễu, hãy sử dụng những lỗi hoặc nhầm lẫn thường gặp của người học. Các phương án sai phải hợp lý về mặt hình thức, không quá vô lý và không để lộ đáp án đúng chỉ bằng cách so sánh độ dài hoặc cách diễn đạt.
Yêu cầu này giúp câu hỏi có tính kiểm tra tốt hơn. Tuy nhiên, bạn vẫn nên đọc lại từng câu, đặc biệt với những chủ đề có nhiều trường hợp ngoại lệ.
Tránh để đáp án đúng quá dễ nhận biết
Một lỗi thường gặp khi tạo câu hỏi bằng AI là phương án đúng có cách diễn đạt chi tiết hơn hẳn những phương án còn lại. Người làm bài có thể dựa vào hình thức để đoán đáp án.
Bạn có thể bổ sung:
Cố gắng giữ các phương án có độ dài và cách diễn đạt tương đối cân bằng. Không làm cho đáp án đúng nổi bật về hình thức so với các phương án sai.
Đây là một yêu cầu nhỏ nhưng hữu ích khi bạn muốn tạo bộ câu hỏi nghiêm túc hơn.
Cách dùng tài liệu có sẵn để tạo câu hỏi trắc nghiệm
Thay vì yêu cầu ChatGPT tự tạo câu hỏi từ kiến thức chung, bạn có thể cung cấp nội dung bài học, tài liệu hoặc phần kiến thức cần kiểm tra. Đây là cách phù hợp khi câu hỏi phải bám sát một giáo trình hoặc tài liệu cụ thể.
Ví dụ, bạn có một đoạn nội dung về CSS và muốn biến nội dung đó thành câu hỏi. Có thể yêu cầu:
Dựa hoàn toàn vào nội dung tôi cung cấp bên dưới, hãy tạo 15 câu hỏi trắc nghiệm.
Yêu cầu:
- Không đưa kiến thức nằm ngoài nội dung.
- Mỗi câu có 4 phương án A, B, C, D.
- Chỉ có một đáp án đúng.
- Câu hỏi phải kiểm tra những ý quan trọng trong tài liệu.
- Không tạo nhiều câu hỏi cùng kiểm tra một ý.
- Sau mỗi câu ghi đáp án đúng và giải thích ngắn gọn.
Nội dung:
[Chèn tài liệu vào đây]
Điểm quan trọng của cách làm này là giới hạn phạm vi kiến thức. Nếu đề kiểm tra được xây dựng dựa trên một tài liệu cụ thể, việc yêu cầu ChatGPT không tự mở rộng sang những nội dung bên ngoài sẽ giúp bộ câu hỏi bám sát tài liệu hơn.
Đối với tài liệu dài, bạn cũng có thể chia nội dung thành từng phần và yêu cầu tạo câu hỏi theo từng phần. Sau đó, yêu cầu ChatGPT tổng hợp thành một bộ đề riêng nếu cần.
Cách yêu cầu ChatGPT tạo câu hỏi theo tình huống thực tế
Không phải kiến thức nào cũng nên kiểm tra bằng câu hỏi yêu cầu nhớ định nghĩa. Với những chủ đề thực hành như lập trình, marketing, tin học hoặc nghiệp vụ, câu hỏi theo tình huống có thể giúp kiểm tra khả năng áp dụng kiến thức.
Ví dụ, thay vì hỏi:
PHP là gì?
có thể yêu cầu tạo câu hỏi theo tình huống:
Tạo các câu hỏi trắc nghiệm về PHP theo tình huống thực tế. Người làm bài cần đọc tình huống, xác định vấn đề và chọn cách xử lý phù hợp.
Ưu tiên các tình huống thường gặp khi lập trình PHP thay vì chỉ hỏi định nghĩa.
Mỗi câu có 4 phương án và chỉ một phương án đúng.
Cách này đặc biệt hữu ích khi mục tiêu không chỉ là kiểm tra khả năng nhớ kiến thức mà còn muốn biết người học có thể áp dụng kiến thức đó trong một trường hợp cụ thể hay không.
Cách yêu cầu ChatGPT không lặp lại câu hỏi
Khi tạo một bộ câu hỏi có số lượng lớn, việc các câu hỏi vô tình kiểm tra cùng một kiến thức là điều dễ xảy ra. Hai câu có thể khác cách diễn đạt nhưng thực chất lại yêu cầu người làm bài nhớ cùng một thông tin. Nếu không kiểm soát, bộ đề sẽ có nhiều câu nhưng phạm vi kiến thức thực tế lại khá hẹp.
Bạn có thể yêu cầu ChatGPT kiểm soát sự trùng lặp ngay từ đầu:
Tạo 30 câu hỏi trắc nghiệm về JavaScript.
Không lặp lại câu hỏi hoặc cùng một ý kiến thức dưới cách diễn đạt khác.
Mỗi câu nên tập trung vào một kiến thức riêng trong phạm vi chủ đề.
Sau khi tạo xong, tự rà soát toàn bộ 30 câu và thay thế những câu có nội dung trùng hoặc quá giống nhau.
Nếu đang tạo tiếp một bộ câu hỏi trước đó, nên cung cấp thông tin về những câu đã tạo hoặc yêu cầu ChatGPT tiếp tục dựa trên danh sách kiến thức đã sử dụng. Điều này giúp hạn chế việc câu mới quay lại những nội dung đã xuất hiện.
Chia ngân hàng câu hỏi theo nhóm kiến thức
Với bộ câu hỏi lớn, cách hiệu quả hơn là chia chủ đề thành các nhóm nhỏ trước khi tạo câu hỏi. Chẳng hạn, một ngân hàng câu hỏi về HTML có thể được chia thành cấu trúc tài liệu, thẻ văn bản, liên kết, hình ảnh, biểu mẫu và bảng.
Sau đó, bạn có thể quy định số lượng câu cho từng nhóm:
Tạo 30 câu hỏi trắc nghiệm về HTML.
Phân bổ:
- 5 câu về cấu trúc tài liệu HTML.
- 5 câu về văn bản và tiêu đề.
- 5 câu về liên kết và hình ảnh.
- 5 câu về danh sách.
- 5 câu về biểu mẫu.
- 5 câu về bảng.
Không lặp lại cùng một kiến thức giữa các nhóm.
Cách chia này giúp bộ đề có phạm vi rộng và dễ kiểm soát hơn so với việc chỉ yêu cầu ChatGPT tạo 30 câu về HTML một cách tổng quát.
Cách tạo câu hỏi dựa trên một đoạn nội dung cụ thể
Nếu bạn đã có bài viết, giáo trình hoặc ghi chú và muốn biến nó thành câu hỏi trắc nghiệm, hãy nói rõ rằng nội dung được cung cấp là nguồn chính để xây dựng câu hỏi.
Ví dụ:
Dựa trên nội dung bên dưới, hãy tạo 10 câu hỏi trắc nghiệm để kiểm tra mức độ hiểu bài.
Yêu cầu:
- Chỉ sử dụng thông tin có trong nội dung.
- Ưu tiên những ý quan trọng.
- Không hỏi những chi tiết vụn vặt chỉ để tăng số lượng câu.
- Mỗi câu có 4 phương án.
- Chỉ có một đáp án đúng.
- Không lặp lại cùng một ý.
- Sau mỗi câu ghi đáp án và giải thích ngắn.
Nội dung:
[Chèn nội dung cần chuyển thành câu hỏi]
Điểm đáng chú ý ở đây là cụm “ưu tiên những ý quan trọng”. Nếu không có yêu cầu này, AI có thể tạo câu hỏi từ những chi tiết nhỏ trong tài liệu chỉ vì chúng có thể chuyển thành câu hỏi.
Đối với tài liệu đào tạo hoặc bài học dài, chất lượng của bộ câu hỏi thường quan trọng hơn số lượng. Một bộ 15 câu tập trung đúng kiến thức cần nhớ có thể hữu ích hơn 50 câu nhưng phần lớn chỉ kiểm tra các chi tiết không quan trọng.
Cách tạo câu hỏi có đáp án và giải thích
Nếu mục đích là học tập hoặc tự ôn luyện, nên yêu cầu thêm phần giải thích. Đáp án đơn thuần chỉ cho biết lựa chọn nào đúng, trong khi phần giải thích giúp người học hiểu nguyên nhân.
Một yêu cầu đơn giản có thể là:
Với mỗi câu hỏi, hãy trình bày:
- Câu hỏi.
- 4 phương án A, B, C, D.
- Đáp án đúng.
- Giải thích vì sao đáp án đó đúng.
- Nếu cần, giải thích ngắn gọn vì sao các phương án còn lại không phù hợp.
Tuy nhiên, không phải lúc nào cũng cần giải thích dài. Với bộ câu hỏi dùng để làm bài thi, bạn có thể yêu cầu chỉ hiển thị đáp án ở cuối để người làm bài không nhìn thấy ngay.
Ngược lại, nếu dùng để học, có thể yêu cầu giải thích ngay sau từng câu. Cách trình bày nên phụ thuộc vào mục đích sử dụng chứ không nên cố định cho mọi trường hợp.
Tách phần câu hỏi và đáp án
Nếu muốn tạo một đề có thể đưa trực tiếp cho người làm bài, hãy yêu cầu ChatGPT tách phần câu hỏi khỏi đáp án.
Hãy tạo 20 câu hỏi trắc nghiệm.
Phần đầu chỉ chứa câu hỏi và các phương án A, B, C, D.
Không hiển thị đáp án ngay sau từng câu.
Sau câu 20, tạo mục "Đáp án" và liệt kê đáp án từ câu 1 đến câu 20.
Cách này phù hợp khi bạn muốn sao chép phần đầu thành đề kiểm tra và giữ phần đáp án riêng để chấm bài.
Cách yêu cầu phân bố đáp án A, B, C, D
Nếu ChatGPT liên tục đặt đáp án đúng ở cùng một vị trí, người làm bài có thể nhận thấy quy luật và việc đoán đáp án trở nên dễ hơn. Vì vậy, với một bộ đề nghiêm túc, nên yêu cầu phân bố vị trí đáp án một cách hợp lý.
Ví dụ:
Tạo 20 câu hỏi trắc nghiệm, mỗi câu có 4 phương án A, B, C, D.
Phân bố vị trí đáp án đúng tương đối cân bằng giữa A, B, C và D.
Không tạo quy luật cố định dễ đoán.
Sau khi tạo xong, kiểm tra lại từng câu để bảo đảm vị trí đáp án đúng khớp với nội dung.
Không nên yêu cầu máy móc rằng mỗi phương án phải xuất hiện đúng một số lần tuyệt đối nếu số câu không chia hết cho bốn. “Tương đối cân bằng” thường thực tế hơn.
Cách tạo nhiều mã đề từ một ngân hàng câu hỏi
Nếu đã có một ngân hàng câu hỏi, bạn có thể yêu cầu ChatGPT tạo nhiều phiên bản đề bằng cách thay đổi thứ tự câu và thứ tự phương án. Tuy nhiên, cần kiểm tra lại đáp án sau khi trộn vì việc thay đổi vị trí các phương án có thể làm sai bảng đáp án nếu xử lý không chính xác.
Một yêu cầu có thể viết:
Dựa trên ngân hàng 40 câu hỏi đã cung cấp, hãy tạo 3 mã đề.
Yêu cầu:
- Mỗi mã đề gồm 20 câu.
- Các mã đề sử dụng cùng ngân hàng câu hỏi nhưng thay đổi thứ tự câu.
- Thay đổi thứ tự các phương án trong từng câu khi phù hợp.
- Không làm thay đổi nội dung câu hỏi và ý nghĩa đáp án.
- Tạo bảng đáp án riêng cho từng mã đề.
- Kiểm tra lại đáp án sau khi trộn.
Nếu đây là đề kiểm tra thực tế, không nên chỉ dựa vào kết quả tự động. Sau khi tạo các mã đề, cần đối chiếu lại một số câu và đặc biệt là bảng đáp án.
Cách yêu cầu ChatGPT tạo câu hỏi từ dễ đến khó
Một bộ câu hỏi có thể được sắp xếp theo mức độ tăng dần thay vì trộn hoàn toàn. Cách này phù hợp với bài kiểm tra mà người làm cần đi từ những kiến thức cơ bản đến những câu yêu cầu suy luận hoặc áp dụng.
Ví dụ:
Tạo 25 câu hỏi trắc nghiệm về PHP và sắp xếp theo độ khó tăng dần.
Câu 1 đến 8: kiến thức cơ bản.
Câu 9 đến 17: mức độ hiểu và phân biệt.
Câu 18 đến 23: vận dụng vào tình huống.
Câu 24 đến 25: câu hỏi khó hơn, yêu cầu suy luận.
Không để câu hỏi khó chỉ dựa trên những chi tiết hiếm gặp.
Cách yêu cầu này giúp cấu trúc đề dễ hình dung hơn. Tuy nhiên, nếu đề dùng để thi chính thức, bạn có thể muốn trộn thứ tự câu sau khi hoàn thiện để người làm bài không dễ dự đoán mức độ chỉ dựa vào vị trí.
Cách yêu cầu ChatGPT kiểm tra lại bộ câu hỏi
Một trong những cách sử dụng hiệu quả là không xem lần tạo đầu tiên là phiên bản cuối cùng. Sau khi ChatGPT tạo bộ câu hỏi, bạn có thể yêu cầu nó đóng vai trò kiểm tra viên và rà soát lại từng câu.
Ví dụ:
Hãy kiểm tra lại toàn bộ bộ câu hỏi vừa tạo.
Kiểm tra các vấn đề sau:
- Có câu nào có hơn một đáp án đúng không?
- Có câu nào không có đáp án đúng không?
- Có câu nào diễn đạt mơ hồ không?
- Có phương án nhiễu nào quá vô lý không?
- Có câu nào trùng hoặc gần trùng nội dung không?
- Có lỗi kiến thức hoặc lỗi thuật ngữ không?
- Đáp án được ghi có khớp với phương án thực tế không?
- Có câu nào phụ thuộc vào thông tin chưa được cung cấp không?
Nếu phát hiện lỗi, hãy chỉ rõ câu cần sửa và đưa ra phiên bản đã chỉnh sửa.
Đây là bước nên thực hiện đặc biệt khi bộ câu hỏi được tạo với số lượng lớn. Việc kiểm tra lại giúp phát hiện những lỗi mà lần tạo đầu tiên có thể bỏ qua.
Yêu cầu kiểm tra theo từng tiêu chí
Nếu bộ đề quan trọng, bạn có thể chia quá trình kiểm tra thành nhiều lượt. Lượt đầu kiểm tra tính chính xác của kiến thức, lượt sau kiểm tra chất lượng câu hỏi và cuối cùng kiểm tra định dạng.
Ví dụ:
Trước tiên chỉ kiểm tra tính chính xác của kiến thức và đáp án.
Không viết lại toàn bộ câu hỏi.
Hãy liệt kê những câu có vấn đề và giải thích ngắn gọn nguyên nhân.
Sau khi xử lý các lỗi về kiến thức, bạn có thể yêu cầu kiểm tra tiếp cách diễn đạt. Cách làm từng bước thường dễ kiểm soát hơn việc yêu cầu ChatGPT kiểm tra tất cả vấn đề trong một lần.
Những lỗi thường gặp khi dùng ChatGPT tạo câu hỏi trắc nghiệm
ChatGPT có thể tạo một bộ câu hỏi rất nhanh nhưng tốc độ không đồng nghĩa với việc mọi câu hỏi đều phù hợp. Một số lỗi dưới đây xuất hiện khá thường xuyên và người dùng nên kiểm tra trước khi sử dụng kết quả.
Câu hỏi quá chung chung
Yêu cầu càng chung thì kết quả càng khó kiểm soát. “Tạo câu hỏi về marketing” có phạm vi quá rộng nếu bạn đang cần kiểm tra riêng về quảng cáo trực tuyến, SEO hoặc hành vi khách hàng.
Cách cải thiện là giới hạn chủ đề và mục tiêu kiểm tra ngay trong yêu cầu.
Phương án sai quá dễ loại bỏ
Nếu ba phương án sai không liên quan đến câu hỏi, người làm bài không cần hiểu kiến thức vẫn có thể đoán được đáp án. Khi đó, câu hỏi không thực sự đánh giá được khả năng của người học.
Hãy yêu cầu các phương án nhiễu dựa trên những nhầm lẫn phổ biến hoặc những lựa chọn có vẻ hợp lý trong cùng bối cảnh.
Câu hỏi kiểm tra chi tiết không quan trọng
ChatGPT có thể biến gần như bất kỳ thông tin nào thành một câu hỏi. Điều này không có nghĩa thông tin đó đáng để đưa vào đề.
Đặc biệt với tài liệu dài, nên yêu cầu AI ưu tiên khái niệm cốt lõi, nguyên tắc quan trọng và khả năng áp dụng thay vì cố khai thác mọi câu trong tài liệu.
Đáp án không khớp với câu hỏi
Đây là lỗi cần kiểm tra kỹ khi tạo bộ đề lớn. Một câu có thể được viết đúng nhưng đáp án được ghi bên dưới lại không tương ứng với phương án thực tế, nhất là khi có yêu cầu trộn đáp án hoặc tạo nhiều phiên bản đề.
Vì vậy, trước khi sử dụng, hãy kiểm tra cả câu hỏi, các phương án và bảng đáp án thay vì chỉ đọc phần câu hỏi.
Có nên dùng ngay câu hỏi do ChatGPT tạo ra?
ChatGPT phù hợp để hỗ trợ xây dựng câu hỏi nhưng không nên được xem là bước kiểm duyệt cuối cùng. Với những nội dung quan trọng, người có chuyên môn vẫn nên đọc và xác nhận lại câu hỏi, đặc biệt khi đề liên quan đến kiến thức chuyên ngành, quy định, số liệu hoặc những nội dung có thể thay đổi theo thời gian.
Một quy trình thực tế có thể gồm bốn bước: xác định mục tiêu, yêu cầu ChatGPT tạo bản nháp, yêu cầu rà soát lỗi và cuối cùng là người biên soạn kiểm tra lại trước khi sử dụng.
Cách tiếp cận này tận dụng được tốc độ của AI nhưng vẫn giữ được bước kiểm soát chất lượng của con người.
Mẫu prompt tạo câu hỏi trắc nghiệm theo từng nhu cầu
Không có một mẫu prompt duy nhất phù hợp với mọi trường hợp. Khi mục đích thay đổi, bạn nên thay đổi cách yêu cầu để ChatGPT tạo ra bộ câu hỏi phù hợp hơn. Dưới đây là một số mẫu có thể điều chỉnh theo chủ đề thực tế.
Tạo câu hỏi để ôn tập kiến thức
Nếu người học muốn tự kiểm tra sau khi học xong một chủ đề, nên yêu cầu có đáp án và giải thích. Cách này biến bộ câu hỏi thành một công cụ học tập thay vì chỉ dùng để kiểm tra.
Hãy tạo 15 câu hỏi trắc nghiệm để ôn tập kiến thức về [chủ đề].
Yêu cầu:
- Dành cho người đã học kiến thức cơ bản.
- Mỗi câu có 4 phương án A, B, C, D.
- Chỉ có một đáp án đúng.
- Bao phủ những kiến thức quan trọng nhất.
- Có câu hỏi từ dễ đến khó.
- Không lặp lại cùng một ý.
- Sau mỗi câu ghi đáp án đúng và giải thích ngắn gọn.
- Không sử dụng những câu hỏi chỉ kiểm tra chi tiết vụn vặt.
Tạo đề kiểm tra không hiển thị đáp án
Nếu muốn sử dụng kết quả như một đề kiểm tra, hãy tách phần đáp án khỏi phần câu hỏi.
Tạo một đề trắc nghiệm gồm 30 câu về [chủ đề].
Yêu cầu:
- Mỗi câu có 4 phương án A, B, C, D.
- Chỉ có một đáp án đúng.
- Độ khó gồm cơ bản, thông hiểu và vận dụng.
- Không hiển thị đáp án sau từng câu.
- Cuối bài tạo một mục riêng chứa đáp án của 30 câu.
- Kiểm tra lại đáp án trước khi hoàn thành.
Tạo câu hỏi từ bài viết hoặc giáo trình
Khi đã có tài liệu, nên yêu cầu ChatGPT bám sát nội dung được cung cấp thay vì tự mở rộng phạm vi.
Dựa trên tài liệu bên dưới, hãy tạo 20 câu hỏi trắc nghiệm.
Yêu cầu:
- Câu hỏi phải bám sát nội dung tài liệu.
- Ưu tiên những kiến thức quan trọng.
- Không sử dụng thông tin bên ngoài tài liệu.
- Không hỏi cùng một nội dung nhiều lần.
- Mỗi câu có 4 phương án.
- Chỉ có một đáp án đúng.
- Cuối cùng tạo bảng đáp án.
- Sau bảng đáp án, liệt kê những câu cần người biên soạn kiểm tra lại nếu có.
Tài liệu:
[Chèn nội dung]
Tạo câu hỏi theo tình huống
Với các chủ đề cần khả năng áp dụng, bạn có thể yêu cầu ChatGPT xây dựng bối cảnh trước khi đặt câu hỏi.
Tạo 15 câu hỏi trắc nghiệm về [chủ đề] theo dạng tình huống thực tế.
Mỗi câu cần có:
- Một tình huống ngắn.
- Một vấn đề cần giải quyết.
- 4 phương án A, B, C, D.
- Một đáp án đúng.
- Giải thích vì sao đáp án đó phù hợp.
Ưu tiên những tình huống người học có thể gặp trong thực tế, không tạo tình huống quá xa rời nội dung đang học.
Cách tạo ngân hàng câu hỏi lớn bằng nhiều lần
Nếu cần vài chục hoặc vài trăm câu hỏi, không nhất thiết phải yêu cầu ChatGPT tạo toàn bộ trong một lần. Chia ngân hàng câu hỏi thành từng đợt giúp bạn dễ kiểm soát phạm vi kiến thức và chất lượng từng nhóm.
Ví dụ, thay vì yêu cầu tạo ngay 100 câu về JavaScript, bạn có thể chia thành các nhóm như biến và kiểu dữ liệu, hàm, mảng, đối tượng, DOM, sự kiện và AJAX.
Sau mỗi nhóm, nên kiểm tra các câu đã tạo rồi mới chuyển sang nhóm tiếp theo. Khi tạo nhóm mới, hãy thông báo những nội dung đã sử dụng để hạn chế trùng lặp.
Một prompt tiếp tục có thể viết:
Hãy tạo thêm 15 câu hỏi mới về JavaScript.
Các nội dung đã sử dụng ở phần trước:
- Biến và kiểu dữ liệu.
- Hàm.
- Mảng.
Lần này tập trung vào DOM và sự kiện.
Yêu cầu:
- Không lặp lại nội dung của các câu trước.
- Mỗi câu có 4 phương án.
- Chỉ một đáp án đúng.
- Có cả câu lý thuyết và câu tình huống.
- Độ khó từ cơ bản đến vận dụng.
Cách làm này đặc biệt hữu ích khi xây dựng ngân hàng câu hỏi cho một chủ đề rộng. Bạn có thể kiểm soát từng nhóm thay vì để ChatGPT tự quyết định toàn bộ phạm vi.
Cách biến câu hỏi trắc nghiệm thành bài kiểm tra hoàn chỉnh
Sau khi có ngân hàng câu hỏi, bạn có thể tiếp tục yêu cầu ChatGPT tổ chức chúng thành một đề hoàn chỉnh. Lúc này, nhiệm vụ không còn là tạo kiến thức mới mà là lựa chọn và sắp xếp câu hỏi theo cấu trúc mong muốn.
Ví dụ:
Dựa trên ngân hàng câu hỏi đã cung cấp, hãy tạo một đề kiểm tra gồm 25 câu.
Yêu cầu:
- 8 câu cơ bản.
- 10 câu thông hiểu.
- 7 câu vận dụng.
- Không chọn hai câu kiểm tra cùng một kiến thức.
- Trộn thứ tự câu hỏi.
- Trộn vị trí các phương án nếu cần.
- Cuối đề tạo bảng đáp án.
- Không tự bổ sung câu hỏi ngoài ngân hàng đã cung cấp.
Việc tách hai giai đoạn “tạo ngân hàng câu hỏi” và “chọn câu tạo thành đề” có một lợi ích quan trọng: bạn có thể tái sử dụng ngân hàng câu hỏi cho nhiều đề khác nhau.
Cách yêu cầu tạo phiên bản câu hỏi khác nhau
Trong một số trường hợp, bạn muốn kiểm tra cùng một kiến thức nhiều lần nhưng không muốn sử dụng nguyên văn câu hỏi cũ. Khi đó, có thể yêu cầu ChatGPT tạo phiên bản tương đương.
Dựa trên câu hỏi dưới đây, hãy tạo 3 câu hỏi mới kiểm tra cùng kiến thức nhưng có cách diễn đạt và tình huống khác nhau.
Yêu cầu:
- Không sao chép nguyên văn câu hỏi gốc.
- Không làm thay đổi kiến thức cần kiểm tra.
- Mỗi câu có 4 phương án.
- Chỉ một đáp án đúng.
- Các phương án nhiễu phải hợp lý.
- Không để các câu mới trở thành bản sao của nhau.
Câu hỏi gốc:
[Chèn câu hỏi]
Cách này có thể hữu ích khi xây dựng ngân hàng câu hỏi dự phòng. Tuy nhiên, những câu hỏi mới vẫn cần được kiểm tra để chắc chắn rằng chúng thực sự kiểm tra cùng kiến thức chứ không vô tình thay đổi yêu cầu.
Cách xử lý khi ChatGPT tạo câu hỏi chưa đạt yêu cầu
Bạn không nhất thiết phải bỏ toàn bộ kết quả nếu chỉ một số câu chưa tốt. Hãy chỉ ra vấn đề cụ thể và yêu cầu chỉnh sửa đúng phần đó.
Ví dụ, nếu phương án nhiễu quá dễ đoán:
Giữ nguyên kiến thức cần kiểm tra của các câu trên nhưng viết lại những phương án nhiễu đang quá vô lý.
Các phương án sai phải có khả năng khiến người chưa nắm chắc kiến thức lựa chọn nhầm.
Không thay đổi đáp án đúng.
Không thay đổi chủ đề của câu hỏi.
Nếu câu hỏi quá dễ:
Giữ nguyên kiến thức cần kiểm tra nhưng nâng độ khó của các câu 5, 8 và 12.
Không sử dụng kiến thức nằm ngoài phạm vi đã cung cấp.
Ưu tiên cách hỏi yêu cầu người làm bài phân tích hoặc áp dụng thay vì chỉ nhớ định nghĩa.
Nếu câu hỏi quá khó:
Viết lại các câu 7 và 11 để phù hợp với người mới học.
Giữ nguyên kiến thức cốt lõi nhưng sử dụng cách diễn đạt dễ hiểu hơn.
Không đưa thêm kiến thức nâng cao vào câu hỏi.
Các phương án vẫn phải có tính phân biệt.
Yêu cầu sửa theo từng vấn đề cụ thể thường hiệu quả hơn việc yêu cầu tạo lại toàn bộ bộ đề từ đầu.
Cách kiểm tra chất lượng câu hỏi trước khi sử dụng
Trước khi đưa bộ câu hỏi cho người khác làm, nên kiểm tra ít nhất các yếu tố quan trọng sau.
- Câu hỏi có đúng phạm vi kiến thức cần kiểm tra hay không.
- Thông tin trong câu hỏi có chính xác hay không.
- Có đúng một đáp án rõ ràng hay không.
- Các phương án sai có thực sự sai trong bối cảnh câu hỏi hay không.
- Câu hỏi có cách diễn đạt mơ hồ hay không.
- Có câu nào trùng hoặc gần trùng với câu khác hay không.
- Mức độ khó có phù hợp với đối tượng làm bài hay không.
- Vị trí đáp án đúng có bị tập trung bất thường vào một phương án hay không.
- Bảng đáp án có khớp với từng câu sau khi chỉnh sửa hay không.
- Có lỗi chính tả, thuật ngữ hoặc số liệu hay không.
Đối với câu hỏi chuyên môn, bước kiểm tra của người có kiến thức trong lĩnh vực đó vẫn rất quan trọng. AI có thể hỗ trợ tạo và rà soát nhưng không nên thay thế hoàn toàn việc xác nhận nội dung.
Kiểm tra đặc biệt với câu hỏi có nhiều điều kiện
Các câu hỏi có đoạn mã, công thức, số liệu hoặc nhiều điều kiện thường cần được kiểm tra kỹ hơn. Chỉ một chi tiết nhỏ thay đổi cũng có thể khiến đáp án thay đổi.
Ví dụ, với câu hỏi lập trình, hãy kiểm tra lại đoạn mã thực tế thay vì chỉ dựa vào phần giải thích do ChatGPT cung cấp. Với câu hỏi toán học, nên tính lại kết quả. Với câu hỏi dựa trên quy định hoặc thông tin có thể thay đổi, cần xác minh theo nguồn phù hợp.
Cách kết hợp ChatGPT với quy trình ra đề của con người
Cách sử dụng hiệu quả không phải là giao toàn bộ quá trình cho ChatGPT mà là phân chia công việc giữa AI và người biên soạn.
ChatGPT có thể đảm nhận những phần như đề xuất ý tưởng câu hỏi, tạo nhiều cách diễn đạt, xây dựng phương án nhiễu, phân loại độ khó và hỗ trợ rà soát ban đầu. Người biên soạn nên chịu trách nhiệm xác định mục tiêu, phạm vi kiến thức, tiêu chuẩn của đề và kiểm tra phiên bản cuối cùng.
Một quy trình có thể thực hiện theo thứ tự:
- Xác định mục tiêu và đối tượng làm bài.
- Chia chủ đề thành những nhóm kiến thức quan trọng.
- Yêu cầu ChatGPT tạo ngân hàng câu hỏi.
- Rà soát và loại bỏ những câu không phù hợp.
- Kiểm tra tính chính xác của đáp án.
- Phân loại câu hỏi theo mức độ.
- Chọn câu để tạo đề hoàn chỉnh.
- Kiểm tra lại toàn bộ đề và bảng đáp án.
Quy trình này giúp ChatGPT trở thành công cụ hỗ trợ thay vì biến việc tạo đề thành một thao tác chỉ dựa vào một prompt duy nhất.
Những điều nên tránh khi dùng ChatGPT tạo câu hỏi trắc nghiệm
Không nên chỉ quan tâm đến số lượng câu hỏi. Một bộ 100 câu không có nhiều giá trị nếu phần lớn câu hỏi lặp lại kiến thức, phương án sai quá dễ nhận biết hoặc đáp án chưa được kiểm chứng.
Cũng không nên yêu cầu ChatGPT cố tạo câu hỏi cho những kiến thức không có đủ thông tin. Nếu tài liệu chỉ đề cập một vấn đề ở mức cơ bản, việc ép tạo thật nhiều câu có thể khiến AI mở rộng sang những nội dung không nằm trong phạm vi ban đầu.
Đối với những câu hỏi quan trọng, đặc biệt là câu dùng trong kiểm tra chính thức, nên dành thời gian kiểm tra thủ công. Một câu hỏi sai đáp án có thể ảnh hưởng đến kết quả của người làm bài nhiều hơn việc thiếu một vài câu hỏi.
Cách sử dụng ChatGPT để tạo câu hỏi trắc nghiệm hiệu quả hơn
Điểm quan trọng nhất khi dùng ChatGPT tạo câu hỏi trắc nghiệm là chất lượng của yêu cầu đầu vào quyết định rất nhiều đến chất lượng kết quả đầu ra. Thay vì chỉ nói chủ đề và số lượng câu, hãy mô tả mục tiêu, đối tượng, phạm vi kiến thức, độ khó, cấu trúc phương án và cách trình bày.
Với bộ câu hỏi nhỏ, bạn có thể yêu cầu tạo trực tiếp rồi kiểm tra lại. Với ngân hàng câu hỏi lớn, nên chia chủ đề thành từng nhóm, tạo từng phần, kiểm tra từng nhóm và chỉ sau đó mới ghép thành đề. Nếu cần nhiều phiên bản, hãy giữ ngân hàng câu hỏi làm nguồn và tạo các mã đề từ đó.
Quan trọng hơn, hãy xem kết quả do ChatGPT tạo ra là bản nháp có thể chỉnh sửa, không phải đáp án mặc định luôn chính xác. Việc đọc lại câu hỏi, kiểm tra đáp án và đối chiếu với tài liệu gốc vẫn là bước cần thiết nếu bộ đề được sử dụng cho học tập, đào tạo hoặc đánh giá.
Khi biết cách mô tả yêu cầu và kiểm soát đầu ra, ChatGPT có thể giúp rút ngắn đáng kể thời gian xây dựng câu hỏi mà vẫn giữ được sự chủ động của người biên soạn. Bạn có thể bắt đầu từ một chủ đề đơn giản, thử một nhóm câu hỏi nhỏ, điều chỉnh prompt theo kết quả thực tế rồi mở rộng thành ngân hàng câu hỏi hoàn chỉnh.
- 0 Bình luận
Email, Điện thoại của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *
