Custom Instructions ChatGPT là gì?

• Bùi Tấn Lực
• 105
• 03/10/2026

Nếu thường xuyên sử dụng ChatGPT, bạn có thể nhận thấy rằng cùng một yêu cầu nhưng cách trả lời đôi khi chưa đúng với cách mình mong muốn. Có người thích câu trả lời ngắn gọn, người khác muốn phân tích sâu; có người cần văn phong chuyên nghiệp, trong khi người làm nội dung lại muốn đầu ra theo một cấu trúc cố định.

Custom Instructions được tạo ra để giải quyết chính nhu cầu đó. Thay vì phải lặp lại những yêu cầu quen thuộc trong từng cuộc trò chuyện, bạn có thể thiết lập trước các thông tin, sở thích và nguyên tắc mà ChatGPT nên cân nhắc khi trả lời.

Nói đơn giản, đây là nơi bạn thiết lập cách ChatGPT nên làm việc với mình. Nó không phải một câu lệnh dành riêng cho một nhiệm vụ, mà giống như bộ quy tắc làm việc mặc định được áp dụng khi bạn sử dụng ChatGPT.

Custom Instructions thực chất là gì?

Custom Instructions, hay Hướng dẫn tùy chỉnh, là tính năng cho phép người dùng cung cấp thông tin và yêu cầu để ChatGPT cân nhắc khi tạo phản hồi. Những hướng dẫn này có thể liên quan đến bạn, công việc bạn đang làm, cách bạn muốn nhận câu trả lời hoặc những nguyên tắc về định dạng mà ChatGPT cần tuân theo.

Ví dụ, thay vì mỗi lần bắt đầu một cuộc trò chuyện đều phải viết:

Hãy trả lời bằng tiếng Việt.
Giải thích dễ hiểu.
Ưu tiên câu trả lời ngắn gọn.
Khi có nhiều ý, hãy trình bày bằng danh sách.

Bạn có thể đưa những yêu cầu mang tính ổn định như vậy vào Custom Instructions. Khi đó, chúng trở thành một phần của cách ChatGPT được định hướng trong các cuộc trò chuyện tiếp theo.

Điểm quan trọng là Custom Instructions không biến ChatGPT thành một trợ lý chỉ biết làm một nhiệm vụ duy nhất. Nó chủ yếu giúp định hình cách phản hồi, chẳng hạn như giọng văn, mức độ chi tiết, cách trình bày, bối cảnh công việc hoặc những điều bạn muốn ChatGPT lưu ý.

Custom Instructions khác gì so với một prompt thông thường?

Đây là điểm nhiều người mới sử dụng dễ nhầm lẫn. Custom Instructions và prompt đều có thể dùng để hướng dẫn ChatGPT, nhưng chúng phục vụ hai lớp nhu cầu khác nhau.

Tiêu chí	Custom Instructions	Prompt trong cuộc trò chuyện
Mục đích	Thiết lập cách ChatGPT nên phản hồi theo những sở thích hoặc yêu cầu ổn định	Yêu cầu ChatGPT thực hiện một nhiệm vụ cụ thể
Phạm vi	Có thể ảnh hưởng đến nhiều cuộc trò chuyện khi tính năng được bật	Chủ yếu phục vụ ngữ cảnh của cuộc trò chuyện và nhiệm vụ đang yêu cầu
Nội dung phù hợp	Phong cách viết, bối cảnh, định dạng, sở thích và nguyên tắc làm việc	Câu hỏi, dữ liệu đầu vào, mục tiêu và yêu cầu cụ thể
Ví dụ	“Luôn giải thích thuật ngữ kỹ thuật bằng ngôn ngữ dễ hiểu”	“Giải thích API này cho người mới bắt đầu”

Có thể hình dung đơn giản: Custom Instructions là cách bạn thiết lập “phong cách làm việc mặc định”, còn prompt là yêu cầu cho công việc cụ thể đang diễn ra.

Chẳng hạn, một người làm SEO có thể thiết lập trong Custom Instructions rằng họ thích nội dung có cấu trúc rõ ràng, hạn chế câu dài và ưu tiên cách giải thích trực tiếp. Sau đó, trong một cuộc trò chuyện cụ thể, họ chỉ cần yêu cầu: “Viết bài giới thiệu cho sản phẩm X”. Hai lớp hướng dẫn này có thể bổ sung cho nhau.

Custom Instructions có thể yêu cầu ChatGPT làm những gì?

Phạm vi sử dụng khá rộng, nhưng hiệu quả nhất thường nằm ở những yêu cầu có tính ổn định và lặp lại nhiều lần. Bạn không nên biến phần này thành một danh sách khổng lồ cho mọi nhiệm vụ có thể xảy ra.

Thiết lập cách xưng hô và giao tiếp

Bạn có thể cho ChatGPT biết cách bạn muốn cuộc trò chuyện diễn ra. Chẳng hạn, bạn muốn câu trả lời thân thiện nhưng không quá dài, sử dụng tiếng Việt tự nhiên hoặc hạn chế thuật ngữ chuyên ngành nếu không cần thiết.

Tôi thích câu trả lời bằng tiếng Việt, dễ hiểu và đi thẳng vào vấn đề.
Nếu sử dụng thuật ngữ chuyên môn, hãy giải thích ngắn gọn trước khi dùng.

Những chỉ dẫn như vậy đặc biệt hữu ích khi bạn sử dụng ChatGPT thường xuyên và không muốn phải nhắc lại cùng một yêu cầu trong nhiều lần hỏi.

Định hình văn phong và cách trình bày

Custom Instructions cũng có thể dùng để định hướng hình thức của câu trả lời. Bạn có thể yêu cầu ưu tiên đoạn văn ngắn, danh sách khi có nhiều ý, đưa ví dụ thực tế hoặc trình bày theo một cấu trúc nhất định.

Khi giải thích vấn đề phức tạp, hãy chia thành các phần nhỏ.
Ưu tiên ví dụ thực tế.
Không kéo dài câu trả lời nếu thông tin bổ sung không giúp giải quyết câu hỏi.

Điều này đặc biệt hữu ích với những người thường xuyên làm nội dung, nghiên cứu, lập trình, học tập hoặc xử lý công việc theo quy trình lặp lại.

Cung cấp bối cảnh về người sử dụng

Một phần khác của Custom Instructions có thể dùng để cho ChatGPT biết những thông tin nền tảng cần thiết để hiểu yêu cầu tốt hơn. Ví dụ, bạn có thể cho biết mình đang học một lĩnh vực nào đó, thường viết cho đối tượng nào hoặc sử dụng ChatGPT trong công việc gì.

Thông tin này giúp ChatGPT có thêm bối cảnh khi xây dựng câu trả lời. Tuy nhiên, chỉ nên đưa vào những thông tin thực sự cần thiết và phù hợp với mục đích sử dụng.

Vì sao nên sử dụng Custom Instructions?

Lợi ích lớn nhất không nằm ở việc biến một câu trả lời đơn lẻ thành hoàn hảo, mà ở việc giảm số lần bạn phải lặp lại những yêu cầu giống nhau.

Hãy hình dung một người mỗi ngày đều sử dụng ChatGPT để viết nội dung. Nếu lần nào họ cũng phải nói rằng “viết bằng tiếng Việt”, “giọng văn tự nhiên”, “không dùng câu quá dài”, “chia nội dung thành các phần rõ ràng”, phần thời gian dành cho việc hướng dẫn sẽ tăng lên đáng kể.

Custom Instructions cho phép chuyển những yêu cầu mang tính thường trực đó thành thiết lập chung.

Điều này đem lại một số lợi ích thực tế:

• Giảm việc lặp lại yêu cầu: những nguyên tắc ổn định không cần nhắc lại liên tục.
• Phản hồi nhất quán hơn: các cuộc trò chuyện có thể giữ được phong cách mà bạn đã thiết lập.
• Tiết kiệm thời gian: bạn có thể tập trung nhiều hơn vào nội dung của nhiệm vụ thay vì hướng dẫn cách trả lời từ đầu.
• Phù hợp với quy trình cá nhân: những người có cách làm việc lặp lại có thể thiết lập một bộ nguyên tắc phù hợp với nhu cầu của mình.

Tuy nhiên, Custom Instructions không có nghĩa là mọi câu trả lời đều sẽ tuyệt đối tuân theo từng chữ trong hướng dẫn. Chất lượng đầu ra vẫn phụ thuộc vào câu hỏi, ngữ cảnh, dữ liệu cung cấp và cách bạn mô tả nhiệm vụ cụ thể.

Custom Instructions hoạt động theo nguyên tắc nào?

Cách hiểu đơn giản nhất là ChatGPT nhận được thêm một lớp thông tin định hướng trước khi xử lý yêu cầu cụ thể của bạn. Lớp thông tin này cho biết những điều bạn muốn hệ thống cân nhắc khi tạo phản hồi.

Ví dụ, giả sử bạn thiết lập:

Hãy ưu tiên cách giải thích dành cho người mới bắt đầu.
Tránh dùng thuật ngữ chuyên môn nếu không cần thiết.
Khi có quy trình, hãy trình bày theo từng bước.

Sau đó bạn hỏi:

DNS là gì?

Thay vì chỉ nhận câu trả lời dựa trên riêng câu hỏi “DNS là gì?”, ChatGPT còn có thể sử dụng những hướng dẫn đã thiết lập để điều chỉnh cách giải thích: dễ tiếp cận hơn, hạn chế thuật ngữ khó và tổ chức nội dung theo trình tự phù hợp.

Điểm cần nhớ là Custom Instructions định hướng cách xử lý, chứ không thay thế yêu cầu cụ thể của từng cuộc trò chuyện.

Custom Instructions có phải là Memory không?

Không hoàn toàn. Đây là hai cơ chế cá nhân hóa khác nhau và việc phân biệt chúng rất quan trọng.

Custom Instructions là nơi bạn chủ động đưa ra hướng dẫn về những gì ChatGPT nên biết hoặc cách bạn muốn ChatGPT phản hồi. Bạn có thể thay đổi, tắt hoặc xóa những hướng dẫn này tùy nhu cầu.

Memory lại liên quan đến khả năng sử dụng những thông tin phù hợp đã được lưu để giúp các cuộc trò chuyện trong tương lai mang tính cá nhân hóa hơn. Vì vậy, hai tính năng có thể cùng góp phần tạo ra trải nghiệm phù hợp với từng người nhưng không nên xem chúng là một.

Custom Instructions	Memory
Người dùng chủ động thiết lập các hướng dẫn và sở thích muốn ChatGPT cân nhắc.	ChatGPT có thể sử dụng những thông tin phù hợp được ghi nhớ để cá nhân hóa phản hồi.
Phù hợp với nguyên tắc làm việc, văn phong, định dạng và bối cảnh ổn định.	Phù hợp với thông tin hoặc sở thích có giá trị cho các cuộc trò chuyện trong tương lai.
Người dùng có thể thay đổi hướng dẫn khi nhu cầu thay đổi.	Cơ chế quản lý và sử dụng thông tin ghi nhớ có cách vận hành riêng.

Một ví dụ dễ hình dung: “Tôi thích câu trả lời ngắn gọn, có ví dụ” là một dạng hướng dẫn phù hợp với Custom Instructions. Trong khi đó, một thông tin được ChatGPT ghi nhớ từ những tương tác trước có thể được sử dụng như bối cảnh để cá nhân hóa câu trả lời.

Custom Instructions có thay thế prompt không?

Không. Hai thành phần này hoạt động tốt nhất khi được sử dụng đúng vai trò.

Custom Instructions nên chứa những điều bạn thường xuyên muốn duy trì. Prompt nên chứa những gì riêng cho nhiệm vụ hiện tại.

Ví dụ, nếu bạn thường xuyên học lập trình, Custom Instructions có thể quy định:

Khi giải thích lập trình, hãy ưu tiên giải thích bản chất trước.
Nếu đưa mã nguồn, hãy giải thích những phần quan trọng sau đoạn mã.

Còn khi muốn giải quyết một bài toán cụ thể, prompt có thể là:

Hãy tìm lỗi trong đoạn JavaScript dưới đây và giải thích nguyên nhân.

Nếu đưa toàn bộ yêu cầu của mọi nhiệm vụ vào Custom Instructions, phần thiết lập sẽ nhanh chóng trở nên dài, khó quản lý và có thể khiến định hướng chung bị pha trộn với những yêu cầu chỉ có giá trị trong một trường hợp.

Khi nào Custom Instructions phát huy hiệu quả rõ nhất?

Tính năng này đặc biệt hữu ích khi bạn có một quy trình sử dụng ChatGPT lặp lại. Đây là trường hợp mà việc phải nhập lại cùng một nhóm yêu cầu mỗi ngày trở nên bất tiện.

• Người viết nội dung muốn duy trì một phong cách trình bày nhất quán.
• Người học muốn các khái niệm được giải thích theo trình độ phù hợp.
• Lập trình viên muốn câu trả lời ưu tiên một cách trình bày hoặc quy trình giải thích nhất định.
• Người làm việc văn phòng muốn các bản nháp có cấu trúc dễ sao chép và chỉnh sửa.
• Người sử dụng ChatGPT thường xuyên muốn giảm những câu hướng dẫn lặp đi lặp lại.

Ngược lại, nếu bạn chỉ sử dụng ChatGPT thỉnh thoảng và mỗi lần lại có một mục đích hoàn toàn khác nhau, việc thiết lập quá nhiều quy tắc mặc định có thể không mang lại nhiều giá trị.

Custom Instructions nên viết những gì?

Một Custom Instructions tốt không cần dài. Quan trọng hơn là nó phải chứa những thông tin thực sự giúp ChatGPT hiểu bạn là ai trong bối cảnh sử dụng, bạn đang cần hỗ trợ theo cách nào và đầu ra nên được trình bày ra sao.

Nếu chưa biết bắt đầu từ đâu, bạn có thể chia nội dung thành ba nhóm: thông tin nền tảng, cách ChatGPT nên phản hồi và những nguyên tắc cần duy trì trong quá trình làm việc.

Thông tin về bản thân và bối cảnh sử dụng

Nhóm đầu tiên trả lời câu hỏi: ChatGPT cần biết điều gì về bạn để hiểu yêu cầu tốt hơn?

Không nhất thiết phải cung cấp thông tin cá nhân chi tiết. Chỉ nên đưa vào những dữ liệu có khả năng ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng câu trả lời.

Ví dụ, một người mới học lập trình có thể thiết lập:

Tôi đang học lập trình và thường cần giải thích dành cho người mới bắt đầu.
Tôi ưu tiên hiểu nguyên lý trước khi xem cách triển khai.

Trong trường hợp này, ChatGPT có thêm bối cảnh để điều chỉnh mức độ giải thích. Nếu người dùng đã có kinh nghiệm chuyên môn, phần hướng dẫn có thể được viết khác đi để tránh những giải thích quá cơ bản.

Cách bạn muốn nhận câu trả lời

Đây thường là phần mang lại hiệu quả rõ rệt nhất. Bạn có thể mô tả cách mình muốn ChatGPT giao tiếp và trình bày thông tin.

Trả lời bằng tiếng Việt tự nhiên.
Ưu tiên thông tin chính trước, sau đó mới bổ sung chi tiết nếu cần.
Không lặp lại cùng một ý bằng nhiều cách.
Nếu vấn đề có nhiều bước, hãy trình bày theo thứ tự rõ ràng.
Nếu câu hỏi chưa đủ dữ kiện, hãy chỉ ra phần còn thiếu.

Những hướng dẫn như vậy có tính ứng dụng cao vì chúng không phụ thuộc vào một chủ đề duy nhất. Bạn có thể sử dụng chúng khi hỏi về công nghệ, học tập, công việc hoặc nhiều lĩnh vực khác.

Quy tắc định dạng đầu ra

Nếu công việc của bạn thường yêu cầu một định dạng nhất định, bạn cũng có thể đưa nguyên tắc đó vào Custom Instructions.

Chẳng hạn, người thường xuyên xử lý dữ liệu có thể muốn bảng được sử dụng khi cần so sánh. Người viết nội dung có thể muốn ưu tiên tiêu đề và đoạn văn ngắn. Người lập trình có thể muốn mã nguồn luôn được đặt trong khối mã riêng.

Khi so sánh nhiều lựa chọn, hãy ưu tiên bảng nếu bảng giúp thông tin dễ đối chiếu.
Khi đưa mã nguồn, đặt mã trong khối code riêng và giải thích những phần quan trọng bên ngoài khối mã.

Điều quan trọng là chỉ đưa vào những quy tắc thật sự cần thiết. Một danh sách quá dài sẽ khiến phần hướng dẫn khó quản lý và không nhất thiết làm câu trả lời tốt hơn.

Cách viết Custom Instructions hiệu quả

Nhiều người nghĩ rằng muốn ChatGPT trả lời tốt thì phải viết hướng dẫn thật dài. Thực tế, độ rõ ràng quan trọng hơn độ dài.

Một hướng dẫn hiệu quả thường có ba đặc điểm: cụ thể, ổn định và có thể áp dụng cho nhiều tình huống.

Viết yêu cầu cụ thể thay vì mô tả chung chung

“Hãy trả lời thật hay” là một yêu cầu khá mơ hồ. ChatGPT không có một tiêu chuẩn duy nhất để xác định thế nào là “hay” theo mong muốn của bạn.

Thay vào đó, hãy mô tả những đặc điểm bạn thực sự mong muốn.

Ưu tiên cách viết rõ ràng, tự nhiên và trực tiếp.
Hạn chế câu quá dài.
Không lặp lại kết luận đã được giải thích ở phần trước.

Cách viết này giúp định hướng dễ hiểu hơn vì mỗi yêu cầu đều gắn với một hành vi cụ thể.

Ưu tiên những nguyên tắc có tính lâu dài

Custom Instructions phù hợp nhất với những yêu cầu mà bạn có khả năng sử dụng nhiều lần. Nếu hôm nay bạn cần một câu trả lời theo dạng bảng nhưng ngày mai lại không cần, đây có thể không phải nội dung nên đặt thành quy tắc mặc định.

Hãy tự hỏi: “Tôi có muốn ChatGPT thực hiện điều này trong phần lớn các cuộc trò chuyện không?”

Nếu câu trả lời là không, tốt hơn nên đưa yêu cầu đó trực tiếp vào prompt của nhiệm vụ tương ứng.

Tránh biến phần hướng dẫn thành một “siêu prompt”

Custom Instructions không cần chứa tất cả mọi quy tắc bạn từng nghĩ ra. Khi phần hướng dẫn trở nên quá dài, nhiều yêu cầu có thể chồng chéo hoặc mâu thuẫn với nhau.

Ví dụ, nếu vừa yêu cầu “luôn trả lời thật ngắn” nhưng đồng thời lại yêu cầu “phân tích mọi vấn đề thật sâu”, ChatGPT sẽ phải cân bằng hai mong muốn trái chiều tùy theo ngữ cảnh. Khi đó, kết quả có thể không giống chính xác điều bạn hình dung.

Thay vì liệt kê hàng chục quy tắc, hãy giữ lại những nguyên tắc cốt lõi và dành yêu cầu đặc thù cho prompt của từng nhiệm vụ.

Một Custom Instructions tốt nên có cấu trúc như thế nào?

Không có một công thức duy nhất phù hợp với tất cả mọi người. Tuy nhiên, bạn có thể xây dựng phần hướng dẫn theo trình tự từ bối cảnh → cách phản hồi → nguyên tắc ưu tiên.

Ví dụ:

Tôi thường sử dụng ChatGPT để học tập và xử lý công việc.

Tôi thích câu trả lời rõ ràng, dễ hiểu và đi thẳng vào vấn đề.
Khi giải thích khái niệm mới, hãy đưa ra ví dụ đơn giản.
Nếu có nhiều cách giải quyết, hãy nêu cách phù hợp nhất trước.

Không lặp lại thông tin không cần thiết.
Nếu dữ kiện chưa đủ để đưa ra kết luận chắc chắn, hãy nói rõ điều đó.

Cấu trúc này ngắn nhưng đã truyền đạt được ba lớp thông tin quan trọng: ChatGPT đang hỗ trợ ai, nên giao tiếp như thế nào và cần ưu tiên nguyên tắc nào.

Những lỗi thường gặp khi thiết lập hướng dẫn tùy chỉnh

Custom Instructions chỉ thực sự hữu ích khi được thiết kế hợp lý. Một số cách thiết lập tưởng như giúp ChatGPT “thông minh hơn” nhưng thực tế lại có thể khiến việc sử dụng trở nên phức tạp.

Đưa quá nhiều yêu cầu vào cùng một chỗ

Danh sách càng dài không đồng nghĩa với kết quả càng tốt. Nếu có quá nhiều nguyên tắc, bạn có thể vô tình tạo ra những yêu cầu chồng chéo.

Hãy ưu tiên những điều có tác động lớn nhất đến cách ChatGPT hỗ trợ bạn.

Đưa yêu cầu chỉ dùng một lần vào thiết lập chung

Đây là lỗi khá phổ biến. Một quy tắc chỉ phục vụ cho một bài viết hoặc một nhiệm vụ cụ thể không nên trở thành nguyên tắc mặc định cho mọi cuộc trò chuyện.

Ví dụ, nếu hôm nay bạn cần một văn bản dưới 500 từ thì yêu cầu giới hạn 500 từ nên nằm trong prompt của nhiệm vụ đó, thay vì trở thành quy tắc áp dụng cho tất cả những lần sử dụng sau.

Viết hướng dẫn mâu thuẫn

Các yêu cầu trái ngược nhau có thể khiến kết quả thiếu ổn định. Một số mâu thuẫn thường gặp là yêu cầu vừa cực kỳ ngắn vừa phân tích toàn diện, vừa tuyệt đối không sử dụng thuật ngữ vừa yêu cầu nội dung chuyên sâu, hoặc vừa muốn luôn dùng danh sách vừa yêu cầu văn bản hoàn toàn dạng đoạn.

Cách tốt hơn là xác định nguyên tắc ưu tiên. Chẳng hạn, có thể yêu cầu câu trả lời ngắn gọn nhưng cho phép phân tích dài hơn khi vấn đề thực sự phức tạp.

Thiết lập theo cảm tính rồi không kiểm tra lại

Nhu cầu sử dụng ChatGPT có thể thay đổi theo thời gian. Một bộ hướng dẫn từng phù hợp với công việc cũ có thể không còn phù hợp với cách bạn đang sử dụng hiện tại.

Vì vậy, nếu nhận thấy câu trả lời thường xuyên lệch khỏi mong muốn, hãy kiểm tra lại Custom Instructions trước khi liên tục bổ sung thêm prompt.

Custom Instructions có đảm bảo ChatGPT luôn làm đúng yêu cầu không?

Không. Đây là giới hạn quan trọng cần hiểu rõ.

Custom Instructions chỉ là một nguồn định hướng cho cách ChatGPT tạo phản hồi. Nó không phải một cơ chế khóa cứng khiến mọi câu trả lời bắt buộc phải tuân thủ từng câu chữ trong đó.

Trong một cuộc trò chuyện cụ thể, yêu cầu trực tiếp, ngữ cảnh hiện tại, dữ liệu bạn cung cấp và những nguyên tắc khác có liên quan vẫn ảnh hưởng đến kết quả cuối cùng.

Do đó, nếu một nhiệm vụ có yêu cầu đặc biệt, bạn vẫn nên nói rõ yêu cầu đó trong prompt thay vì giả định rằng Custom Instructions sẽ tự động bao quát mọi trường hợp.

Custom Instructions có ảnh hưởng đến mọi câu trả lời không?

Không nên hiểu tính năng này theo nghĩa mọi phản hồi đều phải thể hiện rõ toàn bộ những gì bạn đã thiết lập.

Ví dụ, nếu bạn yêu cầu ChatGPT “ưu tiên giải thích dễ hiểu”, điều đó không có nghĩa mọi câu trả lời đều phải kèm một phần giải thích dài. Khi câu hỏi đơn giản, phản hồi có thể chỉ cần một vài câu.

Custom Instructions nên được xem như định hướng nền. Mức độ thể hiện của nó phụ thuộc vào nội dung câu hỏi và ngữ cảnh cụ thể.

Đây cũng là lý do không nên cố biến Custom Instructions thành một bộ luật khổng lồ. Những nguyên tắc càng rõ ràng và phù hợp với nhiều tình huống thì càng dễ phát huy tác dụng.

Custom Instructions có phù hợp với người làm nội dung không?

Đây là một trong những nhóm người có thể hưởng lợi khá nhiều từ tính năng này, đặc biệt khi thường xuyên tạo các loại nội dung có quy trình tương tự.

Chẳng hạn, người viết nội dung có thể muốn duy trì một số nguyên tắc như:

• Ưu tiên cách viết tự nhiên, dễ đọc.
• Giải thích trực tiếp thay vì mở đầu quá dài.
• Không lặp lại cùng một luận điểm.
• Ưu tiên thông tin có giá trị thực tế.
• Phân chia nội dung theo cấu trúc rõ ràng khi bài viết dài.

Những nguyên tắc này có thể tạo ra một nền tảng nhất quán cho quá trình làm việc. Tuy nhiên, yêu cầu SEO, độ dài, cấu trúc tiêu đề, từ khóa chính, đối tượng đọc và mục tiêu của từng bài vẫn nên được mô tả trong prompt riêng khi cần.

Có nên đưa thông tin nhạy cảm vào phần hướng dẫn không?

Đây là điểm cần đặc biệt lưu ý khi cá nhân hóa công cụ AI. Không phải thông tin nào về bản thân cũng cần thiết cho việc tạo câu trả lời tốt hơn.

Hãy hạn chế đưa những dữ liệu nhạy cảm hoặc thông tin bí mật vào phần hướng dẫn nếu chúng không thực sự cần thiết. Đặc biệt, không nên sử dụng Custom Instructions như một nơi lưu mật khẩu, mã xác thực, khóa API, thông tin tài chính hoặc những dữ liệu bí mật khác.

Nguyên tắc đơn giản là: chỉ cung cấp thông tin mà ChatGPT thực sự cần để hỗ trợ công việc của bạn.

Cách sử dụng Custom Instructions sao cho hiệu quả hơn

Thiết lập xong hướng dẫn tùy chỉnh chưa phải là bước cuối cùng. Giá trị của tính năng này phụ thuộc khá nhiều vào cách bạn kết hợp nó với prompt, ngữ cảnh và yêu cầu cụ thể trong từng cuộc trò chuyện.

Một cách làm hiệu quả là xem Custom Instructions như lớp thiết lập chung, còn prompt là lớp điều khiển cho từng nhiệm vụ. Khi hai phần được phân chia rõ ràng, bạn sẽ dễ kiểm soát kết quả hơn.

Chỉ đưa vào những điều bạn thực sự muốn duy trì

Hãy bắt đầu bằng một bộ hướng dẫn tương đối ngắn. Sau một thời gian sử dụng, nếu nhận thấy ChatGPT thường xuyên mắc cùng một lỗi hoặc chưa đáp ứng một nhu cầu ổn định nào đó, bạn mới bổ sung quy tắc tương ứng.

Cách này tốt hơn việc viết một bộ hướng dẫn rất dài ngay từ đầu vì bạn có thể quan sát tác động thực tế của từng thay đổi.

Dùng prompt để xử lý yêu cầu đặc thù

Giả sử bạn đã thiết lập phong cách trả lời dễ hiểu và có cấu trúc. Khi muốn viết một bài chuyên sâu, bạn vẫn nên nói rõ chủ đề, đối tượng độc giả, độ dài, mục tiêu và những yêu cầu riêng của bài viết.

Không nên kỳ vọng Custom Instructions tự suy đoán toàn bộ những yếu tố này nếu bạn chưa cung cấp chúng.

Kiểm tra kết quả thay vì chỉ kiểm tra câu lệnh

Một bộ hướng dẫn có vẻ hợp lý trên giấy chưa chắc tạo ra kết quả đúng với nhu cầu thực tế. Cách kiểm tra tốt nhất là sử dụng nó với một vài loại nhiệm vụ thường gặp.

Nếu phản hồi liên tục xuất hiện cùng một vấn đề, hãy xác định nguyên nhân trước khi sửa. Có thể vấn đề nằm ở Custom Instructions, nhưng cũng có thể do prompt chưa đủ rõ hoặc nhiệm vụ đó cần thêm dữ liệu đầu vào.

Ví dụ Custom Instructions cho từng nhu cầu

Không có một mẫu duy nhất dành cho tất cả người dùng. Một bộ hướng dẫn phù hợp với người học sẽ khác với người viết nội dung hoặc lập trình viên.

Cho người học

Tôi đang học các chủ đề mới và ưu tiên hiểu bản chất thay vì chỉ ghi nhớ đáp án.

Hãy giải thích bằng ngôn ngữ dễ hiểu.
Nếu thuật ngữ chuyên môn xuất hiện, hãy giải thích ngắn gọn.
Khi vấn đề phức tạp, chia thành các bước nhỏ.
Nếu có ví dụ đơn giản giúp hiểu nhanh hơn, hãy đưa ra ví dụ.

Cách thiết lập này phù hợp với người muốn biến ChatGPT thành một công cụ hỗ trợ quá trình tìm hiểu thay vì chỉ nhận câu trả lời cuối cùng.

Cho người viết nội dung

Tôi thường sử dụng ChatGPT để hỗ trợ nghiên cứu và viết nội dung.

Ưu tiên cách viết tự nhiên, rõ ràng và có giá trị thực tế.
Không lặp lại một ý bằng nhiều cách.
Khi nội dung dài, hãy tổ chức thông tin theo thứ tự hợp lý.
Không cố kéo dài bài viết bằng những thông tin không cần thiết.
Nếu có điểm chưa chắc chắn, hãy nói rõ thay vì khẳng định quá mức.

Những yêu cầu mang tính nền tảng như vậy có thể giúp quá trình làm nội dung nhất quán hơn, trong khi các tiêu chí riêng của từng bài vẫn được đặt trong prompt.

Cho người lập trình

Tôi ưu tiên hiểu nguyên nhân và cách hoạt động trước khi áp dụng giải pháp.

Khi sửa lỗi, hãy chỉ ra nguyên nhân chính trước.
Nếu đưa mã nguồn, giữ đoạn mã tập trung vào phần cần thiết.
Sau đoạn mã, giải thích những thay đổi quan trọng.
Không thay đổi những phần không liên quan nếu chưa có lý do rõ ràng.

Điểm đáng chú ý ở các ví dụ trên là chúng không cố đưa toàn bộ quy trình công việc vào Custom Instructions. Chúng chỉ giữ lại những nguyên tắc có khả năng được sử dụng lặp lại.

Custom Instructions có thể giúp câu trả lời nhất quán đến mức nào?

Custom Instructions có thể giúp định hướng phong cách và cách xử lý, nhưng không nên xem nó như một công cụ bảo đảm mọi câu trả lời đều giống nhau.

ChatGPT vẫn phải xử lý từng câu hỏi dựa trên ngữ cảnh cụ thể. Vì vậy, cùng một bộ hướng dẫn có thể tạo ra những câu trả lời có độ dài hoặc cấu trúc khác nhau tùy theo nhiệm vụ.

Đây thực ra là điều cần thiết. Nếu bạn yêu cầu “trả lời súc tích”, một câu hỏi đơn giản có thể chỉ cần vài câu, trong khi một vấn đề phức tạp vẫn cần nhiều phần để giải thích đầy đủ.

Mục tiêu của Custom Instructions không phải tạo ra những phản hồi giống hệt nhau, mà là giúp chúng nhất quán về cách tiếp cận và phong cách phù hợp với người dùng.

Custom Instructions có ảnh hưởng đến chất lượng câu trả lời không?

Có thể có ảnh hưởng, nhưng không nên hiểu rằng chỉ cần viết Custom Instructions thật hay thì mọi câu trả lời sẽ tự động chính xác hoặc chuyên sâu.

Chất lượng đầu ra còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác, chẳng hạn:

• Câu hỏi có rõ ràng hay không.
• Bạn có cung cấp đủ dữ liệu cần thiết hay không.
• Nhiệm vụ có yêu cầu kiến thức chuyên môn hoặc thông tin cập nhật hay không.
• Ngữ cảnh của cuộc trò chuyện có đầy đủ hay không.
• Các yêu cầu trong prompt có mâu thuẫn với nhau hay không.

Vì vậy, Custom Instructions nên được xem là một công cụ cá nhân hóa cách tương tác, không phải một phương pháp thay thế cho việc đặt câu hỏi rõ ràng.

Những điều không nên kỳ vọng từ Custom Instructions

Hiểu đúng giới hạn sẽ giúp bạn sử dụng tính năng này hiệu quả hơn và tránh kỳ vọng quá mức.

• Không phải bộ quy tắc tuyệt đối: các hướng dẫn không đồng nghĩa mọi câu trả lời đều phải giữ nguyên một khuôn mẫu.
• Không thay thế prompt: nhiệm vụ cụ thể vẫn cần được mô tả đủ rõ.
• Không thay thế khả năng kiểm tra thông tin: hướng dẫn về phong cách không khiến thông tin trở thành chính xác tuyệt đối.
• Không phải nơi lưu bí mật: không nên dùng phần này để lưu các thông tin bảo mật quan trọng.
• Không phải càng dài càng tốt: một bộ hướng dẫn ngắn nhưng rõ ràng thường dễ quản lý hơn danh sách hàng chục quy tắc.

Có nên bật Custom Instructions ngay không?

Nếu bạn thường xuyên sử dụng ChatGPT và liên tục phải lặp lại những yêu cầu giống nhau, đây là tính năng đáng thử.

Ngược lại, nếu bạn chỉ dùng ChatGPT cho những câu hỏi ngẫu nhiên và mỗi lần có một mục tiêu khác nhau, bạn có thể không cần thiết lập quá nhiều quy tắc mặc định.

Cách đơn giản nhất là bắt đầu với một vài nguyên tắc quan trọng, sử dụng trong thực tế rồi điều chỉnh dần. Bạn không cần xây dựng một bộ hướng dẫn hoàn hảo ngay từ lần đầu.

Custom Instructions phù hợp với ai?

Về bản chất, tính năng này có thể hữu ích với hầu hết những người sử dụng ChatGPT thường xuyên, nhưng mức độ hiệu quả sẽ khác nhau.

Đối tượng	Lợi ích nổi bật
Người học	Định hướng cách giải thích phù hợp với trình độ và cách tiếp thu.
Người viết nội dung	Duy trì phong cách, cách trình bày và các nguyên tắc biên tập quen thuộc.
Lập trình viên	Định hướng cách phân tích lỗi, giải thích mã và trình bày giải pháp.
Nhân viên văn phòng	Giảm việc lặp lại những yêu cầu về cấu trúc và phong cách tài liệu.
Người dùng thường xuyên	Tạo trải nghiệm tương tác phù hợp hơn với thói quen cá nhân.

Câu hỏi thường gặp

Custom Instructions có phải là prompt không?

Không hoàn toàn. Custom Instructions là các hướng dẫn mang tính nền tảng để định hướng cách ChatGPT hỗ trợ bạn, còn prompt thường mô tả nhiệm vụ hoặc câu hỏi cụ thể trong một cuộc trò chuyện.

Có thể thay đổi Custom Instructions không?

Có. Bạn có thể điều chỉnh nội dung hướng dẫn khi nhu cầu hoặc cách sử dụng ChatGPT thay đổi. Việc cập nhật định kỳ cũng giúp loại bỏ những nguyên tắc không còn phù hợp.

Custom Instructions có thay thế Memory không?

Không. Hai tính năng có mục đích và cơ chế khác nhau. Custom Instructions tập trung vào những hướng dẫn do người dùng thiết lập, còn Memory liên quan đến việc sử dụng thông tin phù hợp đã được ghi nhớ để cá nhân hóa trải nghiệm.

Có nên viết Custom Instructions thật dài không?

Không cần. Một bộ hướng dẫn ngắn, cụ thể và chứa những nguyên tắc có tính ổn định thường dễ sử dụng hơn. Những yêu cầu chỉ áp dụng cho một nhiệm vụ nên được đưa trực tiếp vào prompt.

Có thể dùng Custom Instructions cho công việc chuyên nghiệp không?

Có. Tính năng này đặc biệt hữu ích khi công việc có quy trình lặp lại và yêu cầu cách trình bày tương đối ổn định. Tuy nhiên, với các nhiệm vụ quan trọng, bạn vẫn cần kiểm tra thông tin và kết quả đầu ra thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào thiết lập mặc định.

Kết luận

Custom Instructions là một cách để cá nhân hóa cách ChatGPT hỗ trợ bạn bằng những hướng dẫn có tính ổn định, chẳng hạn như bối cảnh sử dụng, phong cách giao tiếp, cách trình bày và các nguyên tắc làm việc thường xuyên.

Giá trị lớn nhất của tính năng này nằm ở việc giảm những yêu cầu lặp lại và tạo ra trải nghiệm nhất quán hơn. Tuy nhiên, Custom Instructions không thay thế prompt và cũng không phải cơ chế bảo đảm mọi câu trả lời đều hoàn hảo.

Cách sử dụng hợp lý là giữ phần hướng dẫn chung đủ ngắn, rõ ràng và ổn định; còn những yêu cầu đặc thù như chủ đề, dữ liệu, độ dài hoặc mục tiêu của từng nhiệm vụ nên được nêu trực tiếp trong cuộc trò chuyện. Khi phân chia đúng hai vai trò này, bạn sẽ khai thác tính năng cá nhân hóa hiệu quả hơn mà không biến nó thành một bộ quy tắc rườm rà.

Bùi Tấn Lực

Đánh giá

Chia sẻ nội dung đánh giá của bạn về Custom Instructions ChatGPT là gì?
Email, Điện thoại của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Bình luận, Hỏi đáp